(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.264. అధ్యాయః 264
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
నారదేన మృత్యుబ్రహ్మసంవాదానువాదపూర్వకమకంపనస్య పుత్రశోకాపనోదనం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

నారద ఉవాచ। 12-264-0x(6280)(75824)
వినీయ దుఃఖమబలా సాఽఽత్మనైవాయతేక్షణా।
ఉవాచ ప్రాంజలిర్భూత్వా తమేవావర్జితా తదా॥ 12-264-1(75825)
త్వయా సృష్టా కథం నారీ మాదృశీ వదతాం వర।
రౌద్రకర్మాభిజాయేత సర్వప్రాణిభయంకరీ॥ 12-264-2(75826)
విభేంయహమధర్మస్య ధర్ంయమాదిశ కర్మ మే।
త్వం మాం భీతామవేక్షస్వ శివేనేశ్వరచక్షుషా॥ 12-264-3(75827)
బాలాన్వృద్ధాన్వయస్థాంశ్చ న హరేయమనాగసః।
ప్రాణినః ప్రాణినామీశ నమస్తేఽస్తు ప్రసీద మే॥ 12-264-4(75828)
ప్రియాన్పుత్రాన్వయస్యాంశ్చ భ్రాతౄన్మాతౄః పితృనపి।
అపధ్యాస్యంతి యద్యేవం మృతాస్తేభ్యో విభేంయహం॥ 12-264-5(75829)
కృపణాశ్రుపరిక్లేదో దహేన్మాం శాశ్వతీః సమాః।
తేభ్యోఽహం బలవద్భీతా శరణం త్వాముపాగతా॥ 12-264-6(75830)
యమస్య భవనే దేవ పాత్యంతే పాపకర్మిణః।
ప్రసాదయే త్వాం వరద ప్రసాదం కురు మే ప్రభో॥ 12-264-7(75831)
ఏతదిచ్ఛాంయహం కామం త్వత్తో లోకపితామహ।
ఇచ్ఛేయం త్వత్ప్రసాదాచ్చ తపస్తప్తుం మహేశ్వర॥ 12-264-8(75832)
పితామహ ఉవాచ। 12-264-9x(6281)
త్వం హిం సంహారబుద్ధ్యా మే చింతితా రుషితేన చ।
తస్మాత్సంహర సర్వాస్త్వం ప్రజా మా చ విచారయ॥ 12-264-9(75833)
ఏతదేవమవశ్యం హి భవితా నైతదన్యథా।
క్రియతామనవద్యాంగి యథోక్తం మద్వచోఽనఘే॥ 12-264-10(75834)
ఏవముక్తా మహాబాహో మృత్యుః పరపురంజయ।
న వ్యాజహార తస్థౌ చ ప్రహ్వా భగవదున్ముఖీ॥ 12-264-11(75835)
పునః పునరథోక్తా సా గతసత్త్వేవ భామినీ।
తూష్ణీమాసీత్తతో దేవో లోకానామీశ్వరేశ్వరః॥ 12-264-12(75836)
ప్రససాద కిల బ్రహ్మా స్వయమేవాత్మనాఽఽత్మని।
స్మయమానశ్చ లోకేశో లోకాన్సర్వానవైక్షత॥ 12-264-13(75837)
నివృత్తరోషే తస్మింస్తు భగవత్యపరాజితే।
సా కన్యాఽథ జగామాస్య సమీపాదితి నఃశ్రుతం॥ 12-264-14(75838)
అపసృత్యాప్రతిశ్రుత్య ప్రజాసంహరణం తదా।
త్వరమాణేవ రాజేంద్ర మృత్యుర్ధేనుకమభ్యగాత్॥ 12-264-15(75839)
సా తత్ర పరమం దేవీ తపోఽచరత దుశ్చరం।
సమా హ్యేకపదే తస్థౌ దశపద్మాని పంచ చ॥ 12-264-16(75840)
తాం తథా కుర్వతీం తత్ర తపః పరమదుశ్చరం।
పునరేవ మహాతేజా బ్రహ్మా వచనమబ్రవీత్॥ 12-264-17(75841)
కురుష్వ మే వచో మృత్యో తదనాదృత్య సత్వరా।
తథైవైకపదే తాత పునరన్యాని సప్త సా॥ 12-264-18(75842)
తస్థౌ పద్మాని షట్ చైవ పంచ ద్వే చైవ మానద।
భూయః పద్మాయుతం తాత మృగైః సహ చచార సా॥ 12-264-19(75843)
ద్వే చాయుతే నరశ్రేష్ఠ వాయ్వాహారా మహామతే।
పునరేవ తతో రాజన్మౌనమాతిష్ఠదుత్తమం॥ 12-264-20(75844)
అప్సు వర్షసహస్రాణి సప్త చైకం చ పార్థివ।
తతో జగామ సా కన్యా కౌశికీం నృపసత్తమ॥ 12-264-21(75845)
తత్ర వాయుజలాహారా చచార నియమం పునః।
తతో యయౌ మహాభాగా గంగాం మేరుం చ కేవలం॥ 12-264-22(75846)
తస్థౌ దార్వివ నిశ్చేష్టా ప్రజానాం హితకాంయయా।
తతో హిమవతో మూర్ధ్నిం యత్ర దేవాః సమీజిరే॥ 12-264-23(75847)
తత్రాంగుష్ఠేన రాజేంద్ర నిఖర్వమచరత్తపః।
తస్థౌ పితామహం చైవ తోషయామాస యత్నతః॥ 12-264-24(75848)
తతస్తామబ్రవీత్తత్ర లోకానాం ప్రపితామహః।
కిమిదం వర్తసే పుత్రి క్రియతాం మమ తద్వచః॥ 12-264-25(75849)
తతోఽబ్రవీత్పునర్మృత్యుర్భగవంతం పితామహం।
న హరేయం ప్రజా దేవ పునస్త్వాఽహం ప్రసాదయే॥ 12-264-26(75850)
తామధర్మభయాద్భీతాం పునరేవ ప్రయాచతీం।
తదాఽబ్రవీద్దేవదేవో నిగృహ్యేదం వచస్తతః॥ 12-264-27(75851)
అధర్మో నాస్తి తే మృత్యో సంయచ్ఛేమాః ప్రజాః శుభే।
మయాఽప్యుక్తం మృషా భద్రే భవితా నేహ కించన॥ 12-264-28(75852)
ధర్మః సనాతనశ్చ త్వామిహైవానుప్రవేక్ష్యతి।
అహం చ విబుధాశ్చైవ త్వద్ధితే నిరతాః సదా॥ 12-264-29(75853)
ఇమన్యం చ తే కామం దదాని మనసేప్సితం।
న త్వాం దోషేణ యాస్యంతి వ్యాధిసంపీడితాః ప్రజాః॥ 12-264-30(75854)
పురుషేషు చ రూపేణ పురుషస్త్వం భవిష్యసి।
స్త్రీషు స్త్రీరూపిణీ చైవ తృతీయేషు నపుంసకం॥ 12-264-31(75855)
సైవముక్తా మహారాజ కృతాంజలిరువాచ హ।
పునరేవ మహాత్మానం నేతి దేవేశమవ్యయం॥ 12-264-32(75856)
తామబ్రవీత్తదా దేవో మృత్యో సంహర మానవాన్।
అధర్మస్తే న భవితా యథా ధ్యాస్యాంయహం శుభే॥ 12-264-33(75857)
`త్వం హి శక్తా చ యుక్తా చ పూర్వోత్పన్నా చ భామిని।
అనుశిష్టా చ నిర్దోషా తస్మాత్త్వం కురు మే మతం'॥ 12-264-34(75858)
యానశ్రుబిందూన్పతితానపశ్యం
యే పాణిభ్యాం ధారితాస్తే పురస్తాత్।
తే వ్యాధయో మానవాన్ఘోరరూపాః
ప్రాప్తే కాలే పీడయిష్యంతి మృత్యో॥ 12-264-35(75859)
సర్వేషాం త్వం ప్రాణినామంతకాలే
కామక్రోధౌ సహితౌ యోజయేథాః।
ఏవం ధర్మస్త్వాముపైష్యత్యమోఘో
న చాధర్మం లప్స్యసే తుల్యవృత్తిః॥ 12-264-36(75860)
ఏవం ధర్మం పాలయిష్యస్యథో త్వం
న చాత్మానం మంజయిష్యస్యధర్మే।
తస్మాత్కామం రోచయాభ్యాగతం త్వం
సా త్వం సాధో సంహరస్వేహ జంతూన్॥ 12-264-37(75861)
సా వై తదా మృత్యుసంజ్ఞా కృతాస్త్రీ
శాపాద్భీతా బాఢమిత్యబ్రవీత్తం।
అథో ప్రాణాన్ప్రాణినామంతకాలే
కామక్రోధౌ ప్రాప్య నిత్యం నిహంతి॥ 12-264-38(75862)
మృత్యోర్యే తే వ్యాధయశ్చాశ్చుపాతా
మనుష్యాణాం యుజ్యతే యైః శరీరం।
సర్వేషాం వై ప్రాణినాం ప్రాణనాంతే
తస్మాచ్ఛోకం మా కృథా బుద్ధ్య బుద్ధ్యా॥ 12-264-39(75863)
సర్వే దేవాః ప్రాణినాం ప్రాణనాంతే
గత్వా వృత్తాః సన్నివృత్తాస్తథైవ।
ఏవం సర్వే మానవాః ప్రాణనాంతే
గత్వా వృత్తా దేవవద్రాజసింహ॥ 12-264-40(75864)
వాయుర్భీమో భీమనాదో మహౌజాః
సర్వేషాం చ ప్రాణినాం ప్రాణభూతః।
అనావృత్తిర్దేహినాం దేహపాతే
తస్మాద్వాయుర్దేవదేవో విశిష్టః॥ 12-264-41(75865)
సర్వే దేవా మర్త్యసంజ్ఞావిశిష్టాః
సర్వే మర్త్యా దేవసంజ్ఞావిశిష్టాః।
తస్మాత్పుత్రం మా శుచో రాజసింహ
పుత్రః స్వర్గం ప్రాప్యతే మోదతే హే॥ 12-264-42(75866)
ఏవం మృత్యుర్దేవసృష్టా ప్రజానాం
ప్రాప్తే కాలే సంహరంతీ యథావత్।
తస్యాశ్చైవ వ్యాధయస్తేఽశ్రుపాతాః
ప్రాప్తే కాలే సంహరంతీహ జంతూన్॥ ॥ 12-264-43(75867)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి చతుష్షష్ట్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 264॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-264-1 వినీయ ప్రమార్జ్య। ఆవర్జితా ఋజుభూతా। సాత్వతీవాయతే క్షణేతి ట. డ. పాఠః॥ 12-264-5 ప్రియాన్ పుత్రానిత్యస్య న హరేయమితి పూర్వేణాన్వయః। తత్ర హేతుః। యేషాం సంబంధినో మృతాస్తే యద్యపధ్యాస్యంతి శప్స్యంతే తర్హి తేషాం తేభ్యో బిభేంయహం। అపధ్యాస్యంతి యే దేవమితి థ. పాఠః॥ 12-264-6 బలవదత్యంతం॥ 12-264-7 నివేదయే త్వా వరదేతి ట. డ. పాఠః॥ 12-264-9 మృత్యో సంకల్పితా మే త్వం ప్రజాసంహారహేతునా। గచ్ఛ సంహరేతి ఝ. పాఠః॥ 12-264-15 అప్రతిశ్రుత్యాఽనంగీకృత్య। ధేనుకం గోతీర్థం మాయాంతర్వర్తి॥ 12-264-21 కౌశికీ గండకీ నదీం॥ 12-264-23 దార్వివ స్థాణురివ॥ 12-264-27 నేగృహ్య హఠం కృత్వా॥ 12-264-35 కాలయిష్యంతి మృత్యో ఇతి ఝ. పాఠః॥ 12-264-38 ప్రాప్య ప్రాపయ్య॥ 12-264-39 ప్రాణనాంతే జీవనాంతే। బుద్ధ్య జానీహి। ప్రాణినాం ప్రాయణాంతే ఇతి ధ. పాఠః॥ 12-264-41 నానావృత్తిర్దేహినాం దేహభేదే ఇతి ఝ. పాఠః॥ 12-264-42 దేవాః క్షీణపుణ్యా మర్త్యత్వం మర్త్యాశ్చ కృతపుణ్యా దేవత్వం ప్రాప్నువంతీత్యర్థః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.